Vragen en antwoorden over de rol inspectie bij toezicht zorg bij evenementen
Deze publicatie is opgesteld naar aanleiding van de talkshow van KNV EHBO en de werkgroep VNEZ op 17 maart 2025.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kijkt in het toezicht op zorg bij evenementen naar zowel medische zorgverlening als eerstehulpverleners. Het gaat alleen om zorg die een evenementenorganisatie voor een evenement inhuurt. Wanneer je bijvoorbeeld thuis een pleister op de knie van je kind plakt, of iemand op straat helpt bij een ongeval waar je voorbij loopt, valt dat niet onder het toezicht van de inspectie. Voor het toezicht op evenementenzorg gebruikt de inspectie onder andere de Veldnorm Evenementenzorg en de Wet kwaliteit, klachten en geschillenzorg (Wkkgz).
Veldnorm Evenementenzorg
De Veldnorm Evenementenzorg is de beroepsnorm binnen de evenementenzorg. De inspectie verwacht dat alle evenementenorganisaties werken zoals staat beschreven in deze veldnorm. Zo is in de Veldnorm Evenementenzorg bijvoorbeeld vastgelegd welke taken een eerstehulpverlener mag uitvoeren. Maar ook dat een eerstehulpverlener zelf na moet gaan wat hij kan, en in welke taken hij zich bekwaam voelt.
Wet kwaliteit, klachten en geschillenzorg
Naast de Veldnorm Evenementenzorg is de Wkkgz belangrijk. Daarin staat onder andere hoe een evenementenzorgorganisatie kan leren en verbeteren. Ook is hierin beschreven wat een organisatie moet doen in het geval van bijvoorbeeld een “calamiteit”. Een calamiteit is wanneer er iets niet goed is gegaan in de zorgverlening met ernstige gevolgen voor de bezoeker van het evenement. In de Wkkgz staat dit omschreven als: 'Een calamiteit is een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een cliënt heeft geleid.’
Om te voldoen aan de Wkkgz moeten evenementenzorgorganisaties blijvend aandacht hebben voor leren en verbeteren. Dat kan bijvoorbeeld door een kwaliteitscyclus in te bouwen. Daarin kijk je als organisatie wat er goed gaat en wat er niet goed gaat binnen jouw evenementenzorgverlening. En hoe je dat kan verbeteren. Een Veilig Incidenten Melden-systeem helpt daarbij. De inspectie kan beoordelen hoe het systeem van leren en verbeteren werkt binnen de organisatie.
Ook staat in de Wkkgz dat alle zorgaanbieders, dus ook evenementenzorgorganisaties, verplicht zijn om een klachtenprocedure te hebben. Deze moet goed vindbaar zijn voor alle cliënten en bezoekers van een evenement.
Iedereen kan grote risico’s voor de veiligheid van de zorg melden bij de inspectie. Dat kan via het Landelijk Meldpunt Zorg als burger of via het Meldpunt voor zorgaanbieders en zorgprofessionals. Dat geldt ook voor zorg tijdens evenementen.
De verantwoordelijkheid om te werken volgens de Veldnorm Evenementenzorg ligt ten eerste bij het bestuur van de evenementenzorgorganisatie. Maar zorgprofessionals en eerstehulpverleners hebben ook een eigen verantwoordelijkheid om te werken volgens de Veldnorm Evenementenzorg tijdens een evenement.
Alle eerstehulpverleners moeten zelf beschikken over de juiste diploma’s. Dat is vastgelegd in de Veldnorm Evenementenzorg. Je kunt dus niet onder verantwoordelijkheid van anderen taken uitvoeren waarvoor je geen diploma hebt.
Daarnaast moeten alle eerstehulpverleners bekwaam zijn in de handelingen die zij uitvoeren.
Er is op dit moment in de Veldnorm Evenementenzorg geen maximum leeftijd voor het verlenen van evenementenzorg vastgelegd. De inspectie vindt het belangrijk dat eerstehulpverleners alleen handelingen uitvoeren die zij mogen en kunnen. Ook moeten zij fysiek in staat zijn om eerste hulp te verlenen.
De bestuurder van de evenementenzorgorganisatie is eindverantwoordelijk voor het totaal aan geleverde zorg op een evenement. En draagt hier dus ook een verantwoordelijkheid in.
Ja dat kan. Vraag je als zorgverlener wel af of het verstandig is. Je moet je als zorgverlener in de evenementenzorgverlening aan de ene kant houden aan het zorgniveau waarbinnen je wordt ingezet. Dat betekent dat je geen handelingen uitvoert die vallen buiten het zorgniveau waarvoor je bent ingezet.
Aan de andere kant kan je als zorgverlener op een evenement in situaties terecht komen waarin van je verwacht wordt om te handelen vanwege je deskundigheid omdat de situatie van de bezoeker daarom vraagt. Er wordt op dat moment van jou als zorgverlener verwacht dat je zelf inschat hoe ernstig de situatie is. Dit kan leiden tot onduidelijke en risicovolle situaties rond medische eindverantwoordelijkheid. Dit speelt vooral wanneer er geen Medische Manager Evenementenzorg (MME) is aangesteld of geen arts is die een opdracht heeft verstrekt.
Wanneer je wordt ingezet als eerstehulpverlener wordt er verwacht dat je een ehbo-diploma hebt, ook als zorgverlener.
Daarnaast val je als BIG-geregistreerde zorgverlener onder het tuchtrecht, ook in de rol van eerstehulpverlener.
De inspectie houdt geen toezicht op de landelijke advisering of de vergunningverlening van gemeenten. Wel kijkt de inspectie of er risico’s zijn voor de kwaliteit van de evenementenzorgverlening op het moment dat een evenementenzorgorganisatie minder of op een lager zorgniveau evenementenzorgverleners inzet dan is afgesproken in de zorgovereenkomst met de evenementenorganisator. Dit komt omdat dat kan zorgen voor risico’s in de kwaliteit van de zorgverlening.
Een lager aantal zorgverleners of zorgverleners van een lager zorgniveau dan overeengekomen met de gemeente of evenementenorganisator kan leiden tot onnodige druk op de ambulancevoorziening of het ziekenhuis. Omdat dan onverwachts niet de zorg kan worden verleend die nodig is en de regio niet voorbereid is op deze extra zorgvragen van evenementenbezoekers.
Een dergelijke situatie kan onder de aandacht komen van de inspectie wanneer er sprake was van een calamiteit. De inspectie kan een zorgorganisatie in dat geval vragen om na te gaan wat er niet goed ging tijdens de evenementenzorgverlening. Ze vraagt dan om de oorzaak te achterhalen en verbeteringen te treffen zodat een dergelijke situatie zich in de toekomst niet opnieuw voor kan doen. In sommige gevallen doet de inspectie ook zelf een onderzoek naar wat niet goed is gegaan tijdens zorgverlening.
Een evenementenzorgorganisatie is verplicht vanuit de Wkkgz om een calamiteit zelf te melden bij de inspectie.
Dit staat omschreven in de Veldnorm Evenementenzorg. De inspectie kijkt naar de Veldnorm Evenementenzorg omdat evenementenzorgverleners zelf hebben aangegeven dat zij dit belangrijke regels vinden voor de kwaliteit van de evenementenzorgverlening. Veel van deze regels zijn ook afgeleid van wetten en medische richtlijnen.
Waar de inspectie precies op let en uit welke wetten, richtlijnen en veldnormen zij dit heeft gehaald is terug te vinden in het toetsingskader evenementenzorg aan de hand van de normen en criteria die zijn opgeschreven in dit toetsingskader. Zo kan de inspectie tijdens een inspectiebezoek beoordelen of de juiste materialen worden gebruikt en of deze op de juiste manier worden gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van handalcohol.